Jak dobrać odpowiedni rozmiar i typ siodełka.

Siodełko ma duży wpływ na komfort jazdy. Zbyt wąskie, zbyt szerokie albo źle ustawione powoduje ucisk, otarcia i drętwienie, a po dłuższej trasie także ból pleców. Dobór opiera się na trzech sprawach: szerokości dopasowanej do ciała, kształcie odpowiednim do stylu jazdy i właściwym ustawieniu na rowerze.

Szerokość siodełka a kości kulszowe

Podstawowym kryterium jest odległość między kośćmi kulszowymi, czyli dwoma punktami, na których ciało opiera się w pozycji siedzącej. Siodełko powinno podpierać właśnie te punkty, a nie tkanki miękkie między nimi. Zbyt wąskie siodło sprawia, że ciężar przenosi się na miękkie tkanki, zbyt szerokie powoduje ocieranie wewnętrznej strony ud.

Aby zmierzyć szerokość, można usiąść na kartonie lub kawałku twardej pianki albo folii aluminiowej położonej na twardym krześle i pochylić się lekko do przodu. Po wstaniu na podkładce zostają dwa odciski. Odległość między ich środkami jest bazą do doboru. Do wyniku producenci siodeł doliczają zwykle zapas, którego wartość zależy od pozycji na rowerze, bo im bardziej wyprostowana postawa, tym szersze siodło jest potrzebne. Pomiar miarką krawiecką bywa mniej dokładny, dlatego wiele sklepów oferuje własne przyrządy do pomiaru. Różni producenci stosują różne systemy rozmiarów, więc warto sprawdzić tabelę konkretnego modelu.

Pozycja na rowerze a kształt siodełka

Im bardziej pochylona pozycja, tym bardziej miednica obraca się do przodu i tym węższe oraz dłuższe siodełko bywa wygodne. Przy pozycji wyprostowanej większy ciężar spoczywa na kościach kulszowych, więc potrzebne jest siodło szersze i z większą powierzchnią podparcia. Kształt profilu także ma znaczenie: płaskie siodło pozwala zmieniać pozycję, mocno wyprofilowane trzyma ciało w jednym miejscu. Znaczenie ma również wycięcie lub kanał pośrodku, który ma odciążać strefę wrażliwą na ucisk.

Rodzaje siodełek

• Sportowe są wąskie, lekkie i stosunkowo twarde, przeznaczone do pochylonej pozycji i wydajnego pedałowania. Mało pianki nie oznacza braku komfortu, jeżeli szerokość i kształt są trafione.
• Turystyczne i trekkingowe są szersze i mają więcej wypełnienia, bo mają zapewnić komfort na dłuższych trasach przy bardziej wyprostowanej pozycji.
• Miejskie są szerokie, często z grubą pianką lub żelem, czasem ze sprężynami, a ich zadaniem jest wygoda przy krótkich dystansach i jeździe w zwykłym ubraniu.
• Górskie mają zwykle węższy tył i wzmocnione boki, bo rowerzysta często zmienia pozycję na ciężej dostępnym terenie, a siodło bywa narażone na uderzenia i upadki.

Miękkie nie zawsze znaczy wygodne. Zbyt gruba pianka zapada się pod ciężarem, zwiększa ucisk na tkanki miękkie i powoduje otarcia na dłuższych trasach. Na krótkich odcinkach sprawdza się lepiej niż na długich. Dobrym rozwiązaniem jest siodło umiarkowanie wyprofilowane, z wypełnieniem rozłożonym tak, by wspierać kości kulszowe.

Ustawienie siodełka

Nawet idealne siodło będzie niewygodne, jeśli jest źle ustawione. Trzeba sprawdzić trzy parametry:

• wysokość: przy pedale w dolnym położeniu noga powinna być lekko ugięta w kolanie, a nie w pełni wyprostowana; zbyt niskie siodło obciąża kolana, zbyt wysokie powoduje kołysanie bioder,
• przesunięcie wzdłuż szyn: wpływa na położenie kolana względem osi pedału oraz na rozłożenie ciężaru na kierownicy,
• kąt nachylenia: najczęściej siodło ustawia się poziomo, a drobne odchylenia koryguje się stopniowo, po jednej zmianie na raz.

Zmiany wprowadza się małymi krokami i po każdej wykonuje się krótką jazdę próbną. Pomocna jest poziomnica, żeby wiedzieć, od jakiego ustawienia się zaczyna.

Objawy złego doboru

Drętwienie, ból w okolicy krocza, otarcia z boku ud, ból dolnej części pleców lub kolan mogą wskazywać na siodło o niewłaściwej szerokości, kształcie albo ustawieniu. Nie każdą dolegliwość da się naprawić zmianą siodła, bo przyczyną bywa też ustawienie kierownicy, długość mostka lub rozmiar ramy. Przy uporczywych dolegliwościach warto skonsultować się z fachowcem od ustawienia pozycji na rowerze, a w razie bólu lub drętwienia utrzymujących się mimo zmian, z lekarzem.

Nowe siodło wymaga okresu przyzwyczajenia, więc pierwsza jazda rzadko pokazuje, czy wybór był trafiony. Zwykle ocenia się je po kilku przejażdżkach o rosnącej długości. Wiele sklepów i producentów oferuje możliwość przetestowania siodeł, co warto wykorzystać.

Spodenki z wkładką a siodełko

Siodło i spodenki działają razem. Wkładka w spodenkach zmniejsza tarcie i nacisk, więc przy jeździe na dłuższych trasach często pozwala zastosować mniej wypełnione siodło. Zakłada się je bez bielizny. Do jazdy w zwykłych ubraniach rolę takiej warstwy pełnią wygodne, szersze siodła z pianką lub żelem.

Siodełko dla początkujących

Osobom zaczynającym zwykle poleca się siodło o średniej szerokości, z umiarkowanym wypełnieniem, bez nadmiernego wyprofilowania. Pierwsze tygodnie jazdy wiążą się z przyzwyczajaniem ciała, więc lekki dyskomfort na początku jest normalny, ale ból, drętwienie lub otarcia, które nie ustępują po kilku jazdach, wskazują na zły dobór lub ustawienie. Nie należy od razu kupować najdroższego modelu ani dużo miękkiego, bo wygodę zapewnia właściwy kształt, a nie grubość pianki. Z czasem, gdy wydłużają się trasy i zmienia pozycja, można dobrać siodło dokładniej.

Zakup i wymiana

Siodła różnią się materiałem pokrycia, budową szyn i wagą. Szyny ze stali są trwałe i tanie w produkcji, szyny ze stopów lub włókna węglowego są lżejsze, ale mają inną sztywność. Należy sprawdzić, czy szyny pasują do mocowania w sztycy, bo mają ograniczony zakres regulacji i różne średnice. Producentów siodeł jest wielu, a w ofercie producentów rowerów, takich jak Dartmoor, pojawiają się także siodła i inne akcesoria. Marka nie decyduje o wygodzie, bo ostatecznie liczy się dopasowanie do własnej anatomii i stylu jazdy.

Siodełko podlega zużyciu. Wymiany wymaga, gdy pianka jest zapadnięta, pokrycie pęknięte, a szyny odkształcone lub skorodowane. Po upadku warto sprawdzić, czy nie ma pęknięć w skorupie i czy siodło nie obraca się na sztycy. Pokrycie czyści się wilgotną ściereczką, a skórzane warto zabezpieczać przed wilgocią. Częstotliwość wymiany zależy od intensywności jazdy i warunków przechowywania, a nie od ustalonej liczby lat.