Jak wybrać odpowiednie buty rowerowe.

Buty rowerowe różnią się od zwykłego obuwia sztywną podeszwą i często możliwością przypięcia do pedałów. Wpływają na komfort jazdy, na to, jak skutecznie noga przekazuje siłę na pedał, a także na zdrowie stóp i kolan. Dobór zależy od rodzaju roweru, od stylu jazdy i od tego, czy rower ma pedały platformowe, czy zatrzaskowe.

Rodzaje butów rowerowych

Konstrukcja buta zależy od przeznaczenia. Trzy główne grupy to obuwie szosowe, górskie i turystyczne.

• Buty szosowe mają bardzo sztywną, zwykle gładką podeszwę i są przeznaczone do pedałów zatrzaskowych. Sztywność ogranicza uginanie się buta pod naciskiem i poprawia przekazywanie siły. Chodzenie w nich jest niewygodne, bo bloki wystają poza obrys podeszwy.
• Buty górskie, określane jako MTB, mają podeszwę z bieżnikiem i wnękę na blok, dzięki czemu da się w nich przejść kawałek pieszo, także po błocie i kamieniach. Są uniwersalniejsze i zwykle odporniejsze na uszkodzenia.
• Buty turystyczne i miejskie przypominają zwykłe obuwie, mają nieco elastyczniejszą podeszwę i często pasują zarówno do pedałów platformowych, jak i do wersji z blokami. Dobrze sprawdzają się przy codziennej jeździe i wycieczkach, gdzie często zsiada się z roweru.

Osobną grupą są buty do pedałów platformowych, z płaską, nieco miękką podeszwą o dużej przyczepności. Używa się ich w jeździe rekreacyjnej i w niektórych dyscyplinach terenowych.

Bloki i pedały

Przy wyborze obuwia trzeba wiedzieć, jaki system pedałów jest w rowerze. W butach do pedałów zatrzaskowych do podeszwy przykręca się blok, który wpina się w pedał. Szosowe systemy używają zwykle bloków mocowanych trzema śrubami, a górskie bloków mocowanych dwiema. Oba rozwiązania nie są ze sobą zamienne, więc but i pedał muszą pochodzić ze zgodnych systemów.

Ustawienie bloku wpływa na pracę kolana i kostki. Zbyt daleko przesunięty do przodu lub do tyłu, albo skręcony w bok, może powodować przeciążenia. Początkujący powinni przy pierwszym montażu skorzystać z pomocy serwisu i po kilku wyjazdach skorygować ustawienie.

Dobór rozmiaru

Rozmiar butów rowerowych często nie pokrywa się z rozmiarem zwykłego obuwia danego użytkownika. Producenci stosują własne rozmiarówki, a kroje są wąskie, standardowe lub szerokie. But powinien trzymać piętę w miejscu, nie uciskać przedniej części stopy i zostawiać odrobinę miejsca na palce. Za ciasny but powoduje drętwienie i otarcia, za luźny sprawia, że stopa się przesuwa i zużywa się energia.

Mierzyć warto po południu, kiedy stopa jest lekko opuchnięta, i w skarpetach, w których będzie się jeździć. Warto przejść się po sklepie oraz posiedzieć w butach przez kilkanaście minut. Jeśli zakup odbywa się przez internet, trzeba sprawdzić, czy sklep przyjmuje zwroty.

Materiały i konstrukcja

Cholewki wykonuje się z tworzyw syntetycznych, siateczek oraz skóry, także syntetycznej. Materiały syntetyczne są lekkie, szybko schną i łatwo się je czyści. Skóra naturalna jest wygodna i dopasowuje się do stopy, ale wymaga więcej troski o konserwację i dłużej schnie. W upalne dni liczy się przewiewność, zimą potrzebne są modele ocieplane albo osłony na buty.

Podeszwa decyduje o charakterze buta. Stosuje się tworzywa sztuczne wzmacniane włóknem, a w droższych modelach włókno węglowe. Im sztywniejsza podeszwa, tym lepiej przenosi siłę, a zarazem tym mniej komfortu przy chodzeniu. Przy długich wycieczkach turystycznych lepszy bywa kompromis.

Systemy zapięcia

• Rzepy są proste i szybkie w użyciu, a pasek można poluzować w czasie jazdy. Z czasem tracą przyczepność.
• Klamry zapewniają pewne trzymanie i dają się precyzyjnie regulować, przy czym wymagają odrobiny wprawy.
• Pokrętła ze stalową linką pozwalają na dokładne, drobne dopasowanie jedną ręką, także w trakcie jazdy.
• Sznurówki dobrze trzymają i są lekkie, ale poluzowanie ich w czasie jazdy jest kłopotliwe, a końcówki mogą zahaczyć o korbę.

Wielu producentów łączy rozwiązania, na przykład sznurowanie lub pokrętło w górnej części stopy i rzep na przodzie.

Marki wyspecjalizowane w obuwiu kolarskim

Na rynku jest sporo firm zajmujących się wyłącznie obuwiem kolarskim, a ich oferta obejmuje modele szosowe, terenowe i turystyczne. Przykładem jest włoska marka Sidi, znana z butów dla kolarzy. Sama nazwa producenta nie gwarantuje jednak dopasowania do stopy. Kroje różnią się między markami i nawet między liniami modelowymi jednej marki, więc but wybrany na podstawie opinii innej osoby nie musi pasować.

Przy intensywnym użytkowaniu liczy się trwałość: jakość szwów, odporność cholewki na przetarcia, wymienne elementy, takie jak zapięcia, wkładki, podeszwy czy osłony czubka. Możliwość wymiany zużytej części jest argumentem za droższym, lepiej wykonanym modelem.

Gdzie kupować

Najpewniej wybiera się w sklepie stacjonarnym lub w sklepie internetowym ze sprawdzoną polityką zwrotów. Doradca pomoże dobrać obuwie do pedałów i stylu jazdy, a wiedza o możliwych kompromisach oszczędza kosztownych błędów. Ceny różnią się znacząco zależnie od klasy modelu. Tańsze buty sprawdzają się przy rekreacji, droższe przy regularnym treningu i długich wyjazdach, gdy lżejsza i sztywniejsza podeszwa naprawdę ma znaczenie. Przeceny na modele z poprzednich kolekcji są dobrym sposobem na zakup tej samej konstrukcji taniej.

Najczęstsze pytania

Jakie buty wybrać na początek?

Dla osoby zaczynającej jazdę rekreacyjną sensowne są buty turystyczne albo miejskie, wygodne przy chodzeniu. Pedały zatrzaskowe i buty z blokami warto wprowadzić dopiero wtedy, gdy jazda staje się regularna, a technika wpinania nie sprawia problemu.

Czy rozmiar rowerowy różni się od zwykłego?

Często tak. Dlatego przed zakupem trzeba przymierzyć but lub sprawdzić tabelę rozmiarów producenta w centymetrach, mierząc długość stopy.

Czy buty rowerowe są konieczne?

Nie, do jazdy rekreacyjnej wystarczą zwykłe wygodne buty ze sztywniejszą podeszwą. Specjalistyczne obuwie poprawia komfort i efektywność pedałowania przy dłuższej, regularnej jeździe.